Cùng Vissan qua những bước thăng trầm

Từ lâu, cái tên Vissan đã trở nên quen thuộc với các bà, các cô nội trợ và là người bạn đồng hành của học sinh, sinh viên cùng những người bận rộn. Càng ngày, những sản phẩm mang thương hiệu Vissan “Ba bông mai” càng xuất hiện thường xuyên hơn từ trong mâm cơm các bữa ăn gia đình ấp áp đến những buổi tiệc lớn, nhỏ cuối tuần...

Từ những khó khăn đã qua . . .

Ra đời từ năm 1970, trải qua quá trình 40 năm xây dựng và phát triển, công ty Vissan đã phải vượt qua vô vàn khó khăn để khẳng định thương hiệu của mình. Hoạt động chính trong các lĩnh vực thịt gia súc tươi sống, các sản phẩm được chế biến từ thịt, rau, củ, quả. Vissan đang được người tiêu dùng biết đến như một doanh nghiệp đứng đầu cả nước trong ngành thực phẩm và thực phẩm chế biến  này. Ngày nay, có thể nói: thương hiệu Ba bông Mai trong ngành thực phẩm ở Việt Nam không ai là không biết đến; nhưng, để thương hiệu có được chỗ đứng trong lòng người tiêu dùng, Vissan đã trải qua nhiều giai đoạn thăng trầm; trong đó, tôi luôn luôn nhớ đến những năm 1990-1991, giai đoạn đã để lại trong tôi những dấu ấn không thể phai mờ. Chỉ có điều, đó không phải là niềm vui mà là những dư vị chát và đắng. Bởi lẽ từ những năm 1990, khi thị trường Đông Âu sụp đổ, Vissan đang từ vị thế một triệu phú chỉ trong một sớm, một chiều đã trở thành kẻ trắng tay!!!

Trong cuộc đời hoạt động kinh doanh, đó là lúc tôi đã gặp nhiều chuyện đắng cay nhất. Vào thời điểm trên, Vissan đã luôn đặt việc xuất khẩu (XK) lên hàng đầu và chủ yếu là XK thịt sang thị trường Đông Âu, không quan tâm đúng mức đến thị trường nội địa. Những lợi nhuận lớn thu được từ XK trong các năm từ 1986 đến 1990 qua thực hiện cơ chế đổi hàng và Nghị định thư đã làm cho chúng tôi tràn ngập hạnh phúc, tiếp tục đầu tư vào các dây chuyền thực phẩm chế biến cho XK. Thị trường XK mất, Vissan đã phải “đắp chiếu” toàn bộ dây chuyền trị giá nhiều tỷ đồng đó; Rồi do công ty không có tiền lương trả cho khoảng 1.000 người lao động, ngay cả cán bộ cấp phòng như tôi cũng phải nhận trợ cấp, cán bộ giỏi lần lượt ra đi, chất xám bị chảy đi hết. Đã có lúc “thành phố” đặt vấn đề giải thể công ty Vissan…?! Giám đốc công ty Vissan Lê Quang Nhường và tôi, lúc đó là Trưởng phòng Kế hoạch – Đầu Tư, đã phải chạy đôn, chạy đáo để bảo vệ, giải trình. Cái khó đã ló cái khôn, chúng tôi nhận ra cái khó khăn lớn nhất là do mất thị trường xuất khẩu; phải chuyển từ chế biến thực phẩm cung ứng cho xuất khẩu sang phục vụ cho thị trường trong nước. Như vậy, phải thay đổi máy móc, công nghệ nhưng tiền đã “chôn” hết vào các máy móc thiết bị đầu tư cho xuất khẩu, chi phí lại chồng lên chi phí, sản phẩm không được  thị trường chấp nhận, đáo hạn trả nợ vốn vay, gánh nặng lại thêm chồng chất.

Đến ngân hàng, không vay được tiền đã đành, nhiều lúc nghe cán bộ ngân hàng nói không ra gì, tôi cảm thấy quá ê chề. Toan tính, chạy vạy ngược xuôi, cuối cùng thì ánh sáng cũng xuất hiện ở cuối đường hầm, Công ty Vissan vay được tiền từ Quĩ Đầu tư của Thành phố để đầu tư một dây chuyền mới và dần dà cân đối được thu chi, có thêm chút lợi nhuận, công ty lại đầu tư thêm một vài dây chuyền nữa. Như con ong thợ miệt mài, trong 3-4 năm sau đó, số nợ 29 tỷ đồng (rất lớn so với thời giá lúc bây giờ) cuối cùng cũng đã cân đối xong. Quan trọng hơn, qua cú sốc này, lãnh đạo Vissan và ngay bản thân tôi và đội ngũ CBCNV đã có những chuyển đổi quan trọng trong nhận thức và chiến lược sản xuất, kinh doanh: thị trường nội địa được đặt lên hàng đầu và song hành với việc khai thác xuất khẩu.

Với bản lĩnh người lính

Đồng hành với quá trình thăng trầm của Vissan là quá trình phấn đấu và tìm tòi, học hỏi không biết mệt mỏi của tôi, một người lính. Sau những năm quân ngũ, năm 1980 tôi xuất ngũ về Vissan nhận một vị trí công tác khiêm nhường ở phòng Hành Chánh. Vừa đi làm, vừa đi học, tôi liên tục tham gia các lớp bổ túc, tại chức. Sau một thời gian, tôi được chuyển về Phòng Tổ chức nhân sự của nhà máy, rồi phụ trách công tác thi đua, khen thưởng và được bổ nhiệm vị trí Phó phòng Tổ chức. Năm 1987, nhà máy sáp nhập vào công ty, tôi được chuyển về Phòng Nhân sự Lao động tiền lương của công ty, một thời gian sau tôi lại được bổ nhiệm làm Phó Phòng Tổ chức. Trong quá trình đó tôi tiếp tục học hỏi không ngừng nghỉ với ý chí và nghị lực của một người lính. Tôi học chuyên môn ngay cả những sinh viên về công ty thực tập do tôi hướng dẫn. Tiếp sau đó, tôi tiếp tục học đại học. Năm 1994, tôi được bổ nhiệm làm Trưởng phòng Kế hoạch Đầu tư. Từ kinh nghiệm làm việc và vốn liếng sinh ngữ có được do tôi nhận được những học bổng ngắn hạn của các tổ chức nước ngoài về khoa học quản lý và tôi đã trải qua thời gian học tập ở nước ngoài như Thụy Điển, Nhật, Mỹ…Điều đó đã giúp tôi trui rèn thêm nghiệp vụ và tiếp cận được những công nghệ mới trên thị trường.

Không chỉ học ở trường, tôi còn học được rất nhiều ở các bậc tiền nhiệm, các Giám đốc, Phó Giám đốc qua các thời kỳ như ông Lê Quang Nhường, ông Võ Văn Em, ông Nguyễn Hoài Đức, ông Bùi Duy Đức,... Mỗi thế hệ lãnh đạo đều có một phong cách, vốn sống và năng lực riêng rất đáng trân trọng. Nhờ học hỏi ở họ, tôi đã có dịp hoàn thiện mình và toàn tâm, toàn ý mang sức trẻ cống hiến cho công ty. Tôi vẫn còn nhớ: từ năm 1990 trở về sau, lãnh đạo công ty là ông Lê Quang Nhường, nguyên là Phó Chủ tịch UBND Quận 1, đã mạnh dạn đưa ra những phương châm: dùng lực lượng trẻ là đoàn thanh niên để thực hiện các công trình thanh niên, mang lại hiệu quả thiết thực. Lúc bấy giờ, tôi là Phó Bí thư Đoàn, chủ nhiệm của các công trình Thanh niên trọng điểm. Đặc biệt là việc áp dụng thí điểm (NĐ 118/ HĐBT) hình thức trả lương theo hiệu quả cuối cùng tại công ty Vissan. Trong bối cảnh chung vẫn là nền kinh tế bao cấp, đây thực sự là một cải cách, một “cú hích” quan trọng về năng suất và ý thức của người lao động. Thu nhập được cải thiện, đội ngũ CBCNV Vissan nâng cao được ý thức trong quản lý, đồng thời nâng cao hiệu quả công việc. Đặc biệt, nguồn nhân lực từ sức trẻ của Đoàn Thanh Niên được nâng cao, đội cán bộ hậu bị cũng trưởng thành và xuất thân từ thời kỳ ấy.

Những thử thách và rèn luyện trong đời sống quân ngũ, sự cạnh tranh không khoan nhượng trên thương trường và những kinh nghiệm học được từ trường đời, trường học đã giúp tôi đủ bản lĩnh để trụ vững và phát triển tại Vissan. Sau 30 năm công tác liên tục không ngưng nghỉ, ngày 01-4-2010 vừa qua, tôi vinh dự được giao đảm nhận chức vụ Tổng Giám Đốc Công ty Vissan. Đây cũng là điều hãnh diện đối với tôi nhưng cũng đầy cam go, thử thách khi tiếp tục nhiệm vụ lèo lái con thuyền Vissan ra khơi, vượt qua ghềnh thác, sóng gió để đưa thương hiệu “Ba bông Mai” bay cao hơn và vươn xa hơn…

Đến phát triển bền vững: sứ mệnh của Vissan

Bước ngoặt lớn nhất của công ty Vissan bắt đầu từ năm 2000. Trong nền kinh tế thị trường, chúng tôi nhận định rõ đây là thị trường có cạnh tranh và cạnh tranh gay gắt và xác định rằng: trong thị trường thực phẩm, phải lấy trách nhiệm lương tâm của “3 nhà” nhà sản xuất – cung cấp – kinh doanh làm trọng tâm hàng đầu, lấy an toàn vệ sinh thực phẩm, chất lượng sản phẩm, uy tín thương hiệu làm cơ sở xây dựng thương hiệu và tô đắp cho sản phẩm “Ba bông Mai” luôn nở trong lòng người tiêu dùng là sứ mệnh của Vissan, mang lại cho xã hội và người tiêu dùng Việt Nam (NTD) những thực phẩm chất lượng, được tiêu chuẩn hóa không thua kém bất cứ quốc gia nào. Tôi không nghĩ rằng tất cả những gì ngon nhất, tốt nhất đều phải mang đi xuất khẩu, còn NTD nội địa lại phải sử dụng những gì còn lại. Muốn làm được điều đó, tất cả từ dây chuyền công nghệ, bộ máy quản lý và con người đều phải được chuẩn hóa ở mức cao nhất và phải được thị trường thừa nhận.

Chúng tôi luôn tâm niệm rằng, thành công mang tính chiến lược của Vissan trong những năm qua là hoàn chỉnh chuỗi “Cửa hàng thực phẩm Vissan” – hiện có 60 cửa hàng giới thiệu sản phẩm- để nâng cao sức cạnh tranh, mở rộng mạng lưới bán lẻ trên cả nước. Đây là một kênh phân phối quan trọng vì trực tiếp tiếp xúc với NTD và cũng là nơi thu thập những ý kiến phản hồi của khách hàng, từ những thông tin quan trọng này, công ty kịp thời đưa ra những sản phẩm mới, thỏa mãn nhu cầu, thị hiếu và khẩu vị của NTD. Ngoài ra, công ty đã chủ động phát triển kênh phân phối, mở rộng liên kết với các thương hiệu lớn, các chuỗi cửa  hàng bán lẻ như Hapro Hà Nội, công ty Kinh đô, các hệ thống siêu thị Metro Cash & Carry, Big C, Co-op Mart, Satra và hệ thống các trường học với tinh thần cốt lõi là xây dựng thế hệ tương lai, sức khỏe và trí tuệ để phát triển nguồn nhân lực cho đất nước.     

Phải duy trì thương hiệu của mình trên cơ sở ổn định giá và và nền tảng khoa học kỹ thuật. Song, làm sao để cải tiến kỹ thuật, có năng suất cao, thỏa mãn NTD mà vẫn đảm bảo hiệu quả. Đó là bài toán nan giải đặt ra với tất cả doanh nghiệp trong bối cảnh kinh tế đầy biến động hiện nay. Vissan không chỉ là đơn vị chủ đạo ngành hàng tham gia vào công tác bình ổn thị trường giá cả; nhiệm vụ của Vissan còn là giáo dục, định hướng cho NTD mua sắm thông minh hơn, phù hợp hơn và quan trọng là bảo vệ được sức khỏe, nhất là phát triển được thể trọng cho những người tiêu dùng nhỏ tuổi từ chế độ dinh dưỡng, an toàn vệ sinh thực phẩm mà công ty đang cung cấp thực phẩm cho hơn 800 bếp ăn trường học, bệnh viện, xí nghiệp … ..

Nói một cách nào đó, với những điều kiện, chi phí đầu vào đang có khuynh hướng tăng lên, mang tính chất rất “ thị trường” thì ở đầu ra chúng tôi phải khẳng định chính bằng sự định hướng và chi phối bởi sự ổn định giá, đó chính là những khó khăn trong hiện tại, không ai ngăn cản sự tăng giá sản phẩm một cách phù hợp của doanh nghiệp, nhưng chúng tôi tự giao nhiệm vụ và tự ràng buộc mình bằng trách nhiệm: vừa phải giữ giá sản phẩm với ưu thế tốt nhất cho NTD, cho sức cạnh tranh và cho cộng đồng xã hội, vừa đảm bảo hiệu quả kinh doanh. Chúng tôi đã làm được qua tham gia hàng loạt những chương trình bán hàng giảm giá, “Tháng bán hàng khuyến mãi” hàng năm của TPHCM, những đợt khuyến mại riêng hoặc chung với các đối tác, nhà phân phối lớn như hưởng ứng chương trình “Tháng bán hàng Việt Nam chất lượng cao”của hệ thống siêu thị Co-opMart ngay từ năm đầu tiên,...

Đặc biệt, chúng tôi rất tâm đắc với chương trình “Người Việt ưu tiên dùng hàng Việt” đang hình thành một phong trào rộng lớn, được người dân đồng tình và dành được sự đồng thuận cao của các nhà sản xuất trong nước. Công ty Vissan chúng tôi xem đây là cơ hội “tự giới thiệu”mình, khẳng định chỗ đứng của sản phẩm cũng như thương hiệu Vissan trong lòng khách hàng -Thượng đế.Tuy nhiên, chúng tôi cũng thẳng thắn chia sẻ suy nghĩ này: là một nhà sản xuất, khi nói “ưu tiên dùng hàng Việt” có vẻ như hàng hóa của mình có gì đó chưa ổn nên phải năn nỉ chăng? Vì vậy, để tham gia cuộc vận động này thì trước hết, DN Việt Nam phải tự khẳng định mình bằng chính chất lượng sản phẩm. Hàng hóa sản xuất ra tốt, chất lượng chẳng thua kém hàng ngoại nhập, đáp ứng nhu cầu, khẩu vị thực khách, giá cả lại phù hợp thì chắc chắn, NTD không nỡ quay lưng lại với hàng Việt Nam mình. Nếu không, dù có năn nỉ thì người ta cũng chỉ ráng mua một lần thôi, gọi là ủng hộ cho phong trào!. Công ty Vissan rất tâm đắc với chương trình này. Nếu các doanh nghiệp Việt Nam cam kết chỉ làm ra những sản phẩm bảo đảm chât lượng, không thua kém hàng của nước ngoài với giá có lợi cho NTD thì khách hàng  trong nước không thể không tự hào khi dùng hàng nội.Sự kiện công ty Vissan thực hiện thành công bước đầu khi tung ra dòng sản phẩm “Ba bông Mai” dành cho phân khúc thị trường nông thôn - một thị trường tiềm năng rộng lớn, chiếm 72% tổng lượng NTD – có thể được xem là một minh chứng khá rõ tinh thần “người Việt dùng hàng Việt”. Trong năm nay, công ty Vissan tiếp tục đưa ra nhiều sản phẩm mới nhằm đáp ứng nhu cầu ngày càng cao của NTD. Chúng tôi có một phòng nghiên cứu phát triển sản phẩm, và có sẵn một “ngân hàng” về sản phẩm với hàng trăm mẫu hàng   mới, được sản xuất thông qua tiếp nhận thị hiếu, khẩu vị NTD thời gian gần đây nhất. Chúng tôi rất mong trong một tương lai thật gần, người Việt sẽ  “Tự tin, tự hào” khi dùng hàng Việt, thay vì”ưu tiên” dùng hàng Việt.

Trong năm 2010, chúng tôi đã thông qua chỉ tiêu: đạt 3.200 tỷ đồng về tổng doanh thu, cung ứng cho thị trường 19.800 tấn thịt heo các loại, 2.400 tấn trâu bò xô; 15.000 tấn thực phẩm chế biến, tất cả  đều tăng  5% - 7% so với mức thực hiện của năm 2009; riêng chỉ tiêu xuât khẩu đạt 500.000 USD, tăng 25% so với cùng kỳ. Về biện pháp, Vissan sẽ thực hiện đồng bộ các giải pháp: hoàn thiện cơ cấu tổ chức, cơ chế điều hành nhằm phát huy tính chủ động của các đơn vị trực thuộc. Song song đó, công ty tập trung đầu tư cơ sở hạ tầng, nâng cao năng lực sản xuất và đồng bộ hóa trang thiết bị theo tiêu chuẩn HACCP; đầu tư cơ sở sản xuất tại miền Trung và miền Bắc. Đồng thời, công ty cũng nhanh chóng phát triển kênh phân phối, xây dựng các cửa hàng thực phẩm tươi sống theo mô hình văn minh ở khu vực đô thị, mở rộng các điểm bán lẻ thịt tươi sống tại các chợ truyền thống cũng như tiếp tục phát triển chuỗi cửa hàng thực phẩm tại các tỉnh, khu vực với các đặc điểm nhận diện chuyên biệt của Vissan. Cũng cần nói thêm: hiện Vissan đã xây dựng được một hệ thống bán lẻ gồm 60 siêu thị và cửa hàng giới thiệu sản phẩm. Một thành công mang tính chiến lược của công ty trong nhiều năm vừa qua. Kênh phân phối này rất quan trọng vì trực tiếp tiếp xúc với người tiêu dùng; được xem như tai, mắt của công ty, kịp thời thu thập những thông tin phản hồi từ khách hàng; kịp thời đưa ra những sản phẩm phù hợp với nhu cầu, thị hiếu và khẩu vị người tiêu dùng. Trong năm 2010, công ty sẽ phát triển nâng hệ thống bán lẻ và tiếp thị này lên 90 siêu thị, cửa hàng bán lẻ giới thiệu sản phẩm. Bên cạnh đó, chúng tôi còn tập trung đầu tư công sức cho các công trình di dời xí nghiệp chăn nuôi Gò Sao và xây dựng vùng chăn nuôi heo thịt chất lượng cao,theo hướng “CHUỖI THỰC PHẨM – TỪ TRANG TRẠI ĐẾN BÀN ĂN”, chăn nuôi có truy xuất nguồn gốc tạo tiền đề ổn định nguồn nguyên liệu và tạo đà phát triển của công ty.

Việc di dời nhà máyVissan để xây dựng CỤM CÔNG NGHIỆP THỰC PHẨM CHẾ BIẾN tại Long An là một chiến lược kỳ vọng trở thành một doanh nghiệp sản xuất kinh doanh thực phẩm có tầm cỡ quốc gia và khu vực.